Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt P 10/16
Aktualności Kancelarii Piskorek

Słupy energetyczne na działce bez zgody właściciela – co mówi prawo?

Wielu właścicieli nieruchomości w Polsce mierzy się z sytuacją, w której na ich działkach od lat znajdują się słupy energetyczne, linie wysokiego napięcia, gazociągi lub inne urządzenia przesyłowe, mimo że nigdy nie zawarto w tym zakresie umowy ani nie wypłacono wynagrodzenia.

Urządzenia te mogą w istotny sposób ograniczać możliwość korzystania z nieruchomości, jej zabudowy, a także wpływać na obniżenie jej wartości rynkowej. Kwestia legalności ich posadowienia oraz ewentualnych roszczeń właściciela wymaga jednak każdorazowo indywidualnej analizy stanu prawnego.

Istotne znaczenie w takich sprawach ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt P 10/16.

Wyrok TK P 10/16 – znaczenie dla właścicieli nieruchomości

W sprawie o sygn. akt P 10/16 Trybunał Konstytucyjny odniósł się do zasad nabywania przez przedsiębiorstwa przesyłowe oraz Skarb Państwa praw do korzystania z prywatnych nieruchomości w drodze zasiedzenia.

Trybunał wskazał, że przed dniem 3 sierpnia 2008 r. przedsiębiorstwa przesyłowe ani Skarb Państwa nie mogły skutecznie nabywać w drodze zasiedzenia:

• służebności przesyłu,
• ani tzw. służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu,

jeżeli nie została wydana decyzja administracyjna ograniczająca prawo własności, w szczególności decyzja o charakterze wywłaszczeniowym.

Oznacza to, że samo wieloletnie istnienie słupów energetycznych lub innych urządzeń przesyłowych nie zawsze stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że przedsiębiorstwo posiada do nich skuteczny tytuł prawny.

Odszkodowanie za słupy energetyczne – jakie roszczenia mogą przysługiwać?

W zależności od okoliczności konkretnej sprawy właściciel nieruchomości może rozważać dochodzenie m.in.:

• wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości,
• odszkodowania za ograniczenie prawa własności,
• zapłaty za korzystanie z nieruchomości za okres wsteczny,
• ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem,
• a w wyjątkowych przypadkach także usunięcia urządzeń przesyłowych.

Nie w każdej sprawie powyższe roszczenia będą zasadne. Kluczowe znaczenie mają m.in. data posadowienia urządzeń, istnienie decyzji administracyjnych, charakter posiadania oraz ciągłość korzystania z nieruchomości.

Dlaczego dzień 3 sierpnia 2008 r. ma kluczowe znaczenie?

Dopiero od dnia 3 sierpnia 2008 r. Kodeks cywilny wprost reguluje instytucję służebności przesyłu. Wcześniej brak było jednoznacznych przepisów przyznających przedsiębiorstwom przesyłowym trwałe prawo do korzystania z cudzych nieruchomości bez zgody właściciela.

Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt P 10/16 podkreślił znaczenie konstytucyjnej ochrony prawa własności, wskazując, że jego ograniczenie musi mieć wyraźną podstawę prawną i spełniać zasadę proporcjonalności.

Kogo może dotyczyć problem słupów energetycznych na działce?

Problem ten dotyczy szerokiego grona właścicieli nieruchomości w całej Polsce, na których znajdują się m.in.:

• słupy i linie energetyczne,
• linie wysokiego i średniego napięcia,
• gazociągi,
• rurociągi i sieci wodociągowe.

Każda z tych sytuacji wymaga jednak odrębnej oceny prawnej, z uwzględnieniem dokumentacji oraz historii nieruchomości.

Podsumowanie – czy przysługuje Ci odszkodowanie?

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt P 10/16, może stanowić istotny argument w sporach z przedsiębiorstwami przesyłowymi, jednak nie przesądza automatycznie o zasadności roszczeń w każdej sprawie.

Jeżeli na Twojej działce znajdują się słupy energetyczne lub inne urządzenia przesyłowe, warto ustalić:

• czy przedsiębiorstwo posiada ważny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości,
• czy w danym przypadku możliwe jest dochodzenie wynagrodzenia lub odszkodowania.

Kancelaria Piskorek – pomoc prawna

Kancelaria Piskorek świadczy pomoc prawną w sprawach dotyczących:

• służebności przesyłu,
• odszkodowań za urządzenia przesyłowe,
• sporów z przedsiębiorstwami energetycznymi.

Każdą sprawę analizujemy indywidualnie, z uwzględnieniem aktualnego orzecznictwa oraz dokumentów dotyczących nieruchomości.

Zapraszamy do kontaktu w celu oceny Państwa sytuacji prawnej.