Ukryte zyski w estońskim CIT: dlaczego grudzień to ostatni dzwonek
Jeśli Twoja spółka rozlicza się ryczałtem od dochodów spółek (estońskim CIT), końcówka roku to ostatni moment na audyt transakcji ze wspólnikami pod kątem ukrytych zysków.
Zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 ustawy o CIT, przez ukryte zyski rozumie się wszelkie świadczenia wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem – bezpośrednio lub pośrednio – jest wspólnik lub podmiot z nim powiązany [1]. Chodzi m.in. o:
-
nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenia,
-
transakcje nietr飛びgowe (odbiegające od warunków rynkowych),
-
odsetki od pożyczek udzielonych spółce przez wspólnika,
-
50% odpisów amortyzacyjnych i wydatków eksploatacyjnych przy autach osobowych wykorzystywanych do celów mieszanych (art. 28m ust. 4 pkt 2 lit. b ustawy o CIT).
Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że problem ujawnia się dopiero w deklaracji CIT-8E, składanej do końca trzeciego miesiąca kolejnego roku obrotowego (art. 28r ust. 1 ustawy o CIT). W rzeczywistości ryczałt od ukrytych zysków podlega wpłacie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty lub wykonano świadczenie (art. 28t ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT).
Przeoczenie ukrytego zysku w trakcie roku oznacza, że zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę narasta z miesiąca na miesiąc. Grudniowy przegląd rozrachunków ze wspólnikami i podmiotami powiązanymi pozwala zidentyfikować te pozycje, skorygować rozliczenia i uregulować ewentualny ryczałt przed sporządzeniem sprawozdania finansowego i zamknięciem ksiąg.
Samochody, wynagrodzenia, najem od wspólnika - gdzie czyha ukryty zysk
Trzy obszary najczęściej generują spory z organami podatkowymi przy rozliczeniach w estońskim CIT:
-
Samochody osobowe wykorzystywane w trybie mieszanym (art. 28m ust. 4 pkt 2 lit. b ustawy o CIT): Jeżeli spółka nie prowadzi rygorystycznej ewidencji przebiegu pojazdu dla celów VAT i nie zgłosiła pojazdu na formularzu VAT-26, domniemywa się użytek mieszany (służbowo-prywatny). W takim przypadku 50% odpisów amortyzacyjnych oraz 50% wszelkich wydatków eksploatacyjnych (paliwo, serwis, ubezpieczenie, raty leasingowe) stanowi dochód z tytułu ukrytych zysków i podlega opodatkowaniu ryczałtem.
-
Wynagrodzenia dla podmiotów powiązanych i prokurentów: Wypłata wynagrodzenia na rzecz osoby bliskiej wspólnikowi może zostać uznana w całości za ukryty zysk, nawet przy zachowaniu rynkowych stawek, jeżeli organ uzna zatrudnienie za pozbawione racjonalnego uzasadnienia gospodarczego. Dyrektor KIS zajął takie stanowisko m.in. wobec wynagrodzenia prokurenta świadczącego usługi księgowe, uznając, że relacja ta nie korzysta z wyłączenia z art. 28m ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT [2]. Z kolei wydatki na osobistą stylizację wspólników jako rzekomych „twarzy marki” organy kwalifikują jako ukryty zysk lub wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą (art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT) [3].
-
Najem i dzierżawa nieruchomości od wspólnika: Udostępnienie spółce hali magazynowej, gruntu lub biura przez wspólnika pozostaje neutralne podatkowo, jeżeli transakcja opiera się na stawkach rynkowych (art. 11c ustawy o CIT) oraz wynika z rzeczywistej potrzeby biznesowej jednostki, a nie z chęci transferu kapitału ze spółki [4].
Jak ocenić transakcję zanim trafi do CIT-8E
Zanim deklaracja roczna trafi do urzędu skarbowego, poddaj każdą transakcję ze wspólnikiem lub podmiotem powiązanym weryfikacji według trzech kryteriów:
-
Zgodność z zasadą ceny rynkowej (art. 11c w zw. z art. 28m ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT): Przygotuj analizę porównawczą (benchmarking), która wykaże, że stosowane stawki czynszu, marże handlowe czy wynagrodzenia za usługi nie odbiegają od warunków stosowanych między podmiotami niezależnymi.
-
Test racjonalności gospodarczej (business purpose test): Sporządź pisemne uzasadnienie biznesowe potwierdzające, że nabycie towaru, nieruchomości lub usługi od wspólnika wynika z obiektywnej potrzeby operacyjnej spółki i doszłoby do skutku również bez powiązań kapitałowo-osobowych.
-
Kompletność dokumentacji dowodowej: Zgromadź dowody materialnego wykonania świadczenia (protokoły odbioru, raporty prac, ewidencje czasu, korespondencję roboczą), aby wykluczyć zarzut pozorności lub braku substancji biznesowej.
Rekomendujemy przeprowadzenie tego audytu przed formalnym zamknięciem roku obrotowego. Pozwala to na bieżąco zidentyfikować ewentualne pozycje podlegające opodatkowaniu ryczałtem (art. 28t ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT) i uregulować zobowiązanie, zanim organ podatkowy zakwestionuje dane wykazane w deklaracji CIT-8E.
Skontaktuj się z Kancelarią Piskorek
Jeśli w Twojej spółce pojawiły się w tym roku transakcje ze wspólnikami - samochód, pożyczka, najem czy wynagrodzenie dla podmiotu powiązanego - sprawdźmy je razem, zanim trafią do deklaracji. Zadzwoń: 81 710 80 50 lub napisz: biuro@piskorektax.pl.
Przypisy
Autor artykułu
