Zarządzasz spółką i w trakcie trwania roku obrotowego dochodzisz do wniosku, że estoński CIT mógłby zoptymalizować obciążenia podatkowe przedsiębiorstwa? Zmiana formy opodatkowania nie wymaga czekania do stycznia, choć przejście na ten reżim w trakcie roku wiąże się z koniecznością dopełnienia ścisłych formalności.
Ryczałt od dochodów spółek (potocznie estoński CIT, w którym opodatkowanie jest odroczone do momentu dystrybucji zysku lub wystąpienia zdarzeń z nią zrównanych, np. ukrytych zysków) wybiera się co do zasady na cały rok podatkowy. Rok podatkowy to 12 kolejnych miesięcy, które często pokrywają się z rokiem kalendarzowym, choć nie jest to regułą. Z tego względu dla większości podmiotów naturalnym terminem przejścia pozostaje 1 stycznia.
Przepisy przewidują jednak wyjątek od tej zasady. Art. 28j ust. 5 ustawy o CIT pozwala na wybór ryczałtu w trakcie trwającego roku podatkowego, pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów rachunkowych [1]. Opisujemy je poniżej, wskazując jednocześnie na praktyczne ryzyka podatkowe, które mogą skutkować negatywnymi konsekwencjami dla spółki.
Kiedy można przejść na estoński CIT poza 1 stycznia?
Przejście na ryczałt od dochodów spółek nie musi następować z początkiem roku kalendarzowego. Moment zmiany reżimu opodatkowania nie przypada na 1 stycznia m.in. w trzech sytuacjach:
-
spółka posiada rok podatkowy inny niż kalendarzowy, a więc jej rok rozpoczyna się np. 1 kwietnia,
-
spółka zmienia swój rok podatkowy i planuje rozpoczęcie opodatkowania ryczałtem od nowego okresu,
-
utworzona zostaje nowa spółka, której pierwszy rok podatkowy rozpoczyna się w dniu rozpoczęcia działalności.
W każdym z tych przypadków kluczowa jest dokładna data początku i końca roku podatkowego. Determinuje ona dzień, na który należy zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe. Dlatego przy zmianie roku podatkowego rekomendujemy weryfikację harmonogramu jeszcze przed podjęciem uchwały o zmianie umowy spółki.
Mając świadomość terminów, w których możliwe jest przejście na estoński CIT, warto zweryfikować, jakie uchybienia mogą skutkować bezskutecznością wyboru lub utratą prawa do tej formy opodatkowania.
Jak nie stracić wyboru ryczałtu? Sprawozdanie, podpis i przeszkody
Przy wyborze ryczałtu w trakcie roku art. 28j ust. 5 ustawy o CIT wymaga zamknięcia ksiąg rachunkowych i sporządzenia sprawozdania finansowego. Należy tego dokonać na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc opodatkowania ryczałtem [1][2].
Sprawozdanie sporządza się zgodnie z przepisami o rachunkowości [2]. Oznacza to konieczność stosowania tożsamych zasad, jak przy rocznym sprawozdaniu finansowym, wliczając w to bezwzględne rygory dotyczące jego formy i sposobu podpisania.
O tym, jak istotne jest zachowanie tych wymogów, świadczy interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 7 października 2026 r. Spółka w lutym 2022 r. uchwaliła wybór ryczałtu od 1 marca 2022 r., zamknęła księgi na 28 lutego i sporządziła sprawozdanie, które zostało opatrzone własnoręcznymi podpisami wszystkich osób uprawnionych. Dyrektor KIS uznał to działanie za wadliwe prawnie. Sprawozdanie finansowe musi przyjąć postać elektroniczną i zostać opatrzone podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym (art. 45 ust. 1f ustawy o rachunkowości). Podpisy te należy złożyć najpóźniej w terminie 3 miesięcy od dnia bilansowego (art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Skutkiem braku elektronicznej formy dokumentu jest brak skutecznego wyboru ryczałtu [2].
Dodatkową przeszkodą mogą być wcześniejsze preferencje podatkowe. Art. 28k ustawy o CIT wyłącza z ryczałtu m.in. podatników osiągających dochody, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 34 lub 34a (art. 28k ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT). Przed podjęciem decyzji należy zatem szczegółowo zweryfikować, czy spółka nie korzysta ze zwolnień w ramach Specjalnej Strefy Ekonomicznej (SSE) lub Polskiej Strefy Inwestycji (PSI).
Mając świadomość powyższych ryzyk prawno-podatkowych, można rzetelnie i bezpiecznie zaplanować procedurę przejścia na nowy reżim.
Jak przejść na estoński CIT w trakcie roku: plan krok po kroku
Rekomendujemy następującą kolejność działań:
-
ustal, od kiedy zaczyna się rok podatkowy spółki i czy uzasadniona jest jego zmiana,
-
sprawdź warunki wejścia, w tym brak przeszkód określonych w art. 28k ustawy o CIT,
-
zaplanuj zamknięcie ksiąg rachunkowych oraz sporządzenie sprawozdania finansowego w postaci elektronicznej przed upływem ustawowego terminu,
-
uwzględnij skutki dla wspólników - wypłata zysku z ryczałtu podlega opodatkowaniu PIT, jednak korzysta z mechanizmu odliczenia od tego podatku określonej części ryczałtu zapłaconego przez spółkę.
Ponieważ łączymy doradztwo podatkowe z obsługą prawną, kompleksowo realizujemy wszystkie te kroki, począwszy od uchwał wspólników, aż po etap sprawozdawczy, w ramach jednej organizacji.
Pisaliśmy o tym szerzej w artykule Estoński CIT od 2027 roku: dlaczego decyzję musisz podjąć jesienią, a nie w styczniu. Jesienią pozostaje jeszcze optymalny bufor czasowy na rzetelne zaplanowanie wdrożenia od nowego roku.
Skontaktuj się z Kancelarią Piskorek
Zajmiemy się papierologią i terminami - Ty skup się na biznesie. Sprawdzimy, od kiedy najlepiej wejść w estoński CIT, przygotujemy sprawozdanie i uchwałę oraz policzymy Twoją oszczędność, bez zobowiązań. Napisz na biuro@piskorektax.pl lub zadzwoń: tel. 81 710 80 50.
Przypisy
Autor artykułu
