Fundacja rodzinna dla małej firmy - skąd mit o milionerach?

Wielu właścicieli firm rodzinnych odrzuca koncepcję powołania fundacji rodzinnej, zakładając, że stanowi ona instytucję zarezerwowaną wyłącznie dla największych holdingów i wielomilionowych majątków. To powszechny mit. Zgodnie z art. 17 ustawy o fundacji rodzinnej, ustawowy próg wejścia wynosi 100 000 zł w formie funduszu założycielskiego.

W realiach gospodarczych wymóg ten spełnia wniesienie pojedynczej nieruchomości komercyjnej, lokalu użytkowego czy pakietu udziałów w dochodowej spółce z o.o. (co potwierdzają jednolite rozstrzygnięcia Dyrektora KIS, m.in. interpretacja 0111-KDIB1-2.4010.253.2026.3.END).

Wniesienie aktywów na pokrycie funduszu założycielskiego pozostaje neutralne podatkowo, a sama fundacja rodzinna korzysta z podmiotowego zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT) w zakresie dozwolonej działalności gospodarczej określonej w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej (w tym m.in. najmu majątku, czerpania zysków z dywidend i obrotu prawami udziałowymi).

Mit o „instytucji dla najbogatszych” wynika głównie z nagłaśniania sukcesji medialnych korporacji. W praktyce fundacja rodzinna stanowi efektywne i bezpieczne narzędzie ochrony majątku oraz zabezpieczenia ciągłości operacyjnej również dla małych i średnich przedsiębiorstw rodzinnych - pisaliśmy o tym szerzej w artykule o fundacji rodzinnej dla jednej nieruchomości lub spółki.

Zwolnienie z CIT dla fundacji rodzinnej - nie tylko dla wielkich fortun

Fundacja rodzinna korzysta z podmiotowego zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT, o ile prowadzona przez nią działalność mieści się ściśle w ustawowym katalogu określonym w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej – obejmującym m.in. nabywanie i obejmowanie obligacji, udziałów oraz akcji w spółkach handlowych. Dyrektor KIS potwierdził to w wydanych interpretacjach, podkreślając, że prawo do zwolnienia zależy wyłącznie od przedmiotu aktywności fundacji (np. inwestowania w instrumenty finansowe i papiery wartościowe), a nie od wysokości wniesionego funduszu założycielskiego czy łącznej wartości zgromadzonego majątku; jednocześnie interpretacja jednoznacznie wskazuje, że obrót aktywami wykraczającymi poza katalog (np. zbycie kryptowalut) nie korzysta z tego przywileju i podlega sankcyjnemu opodatkowaniu stawką 25% CIT. W praktyce oznacza to, że nawet portfel rzędu kilkuset tysięcy złotych ulokowany w obligacjach, funduszach lub udziałach może być w całości zarządzany i reinwestowany w strukturze fundacji bez bieżącego obciążenia podatkiem dochodowym. Podatek w stawce 15% CIT pojawia się dopiero w momencie wypłaty świadczeń na rzecz beneficjentów, co pozwala na pełną, bezpodatkową akumulację i pracę kapitału w czasie trwania inwestycji.

Ten temat dotyczy Twojej firmy? Porozmawiajmy.biuro@piskorektax.pl

Zadzwoń: 81 710 80 50

Co mówią sądy? Granice zwolnień fundacji rodzinnej w praktyce

Nie każda fundacja korzysta ze zwolnienia automatycznie. Fundacja rodzinna jest objęta podmiotowym zwolnieniem z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT, pod warunkiem że jej aktywność mieści się ściśle w granicach dozwolonej działalności gospodarczej określonej w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej. Przykładowo, nabywanie obligacji, instrumentów finansowych czy udziałów w spółkach kapitałowych stanowi działalność dozwoloną na mocy art. 5 ust. 1 pkt 4 tej ustawy i korzysta z pełnego zwolnienia z bieżącego opodatkowania CIT, co potwierdza Dyrektor KIS w interpretacji z 2026 roku (0111-KDIB1-2.4010.365.2026.2.END).
Granice tych preferencji wyznacza jednak aktualna praktyka sądowa. Jak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 11 czerwca 2026 r. (sygn. akt I SA/Wr 79/26), sądy administracyjne bezwzględnie aprobują odmowę ochrony podatkowej w sytuacjach, gdy fundacja rodzinna jest wykorzystywana w sposób instrumentalny. W analizowanej przez sąd sprawie próba wniesienia nieruchomości mieszkalnej w zamian za umowę dożywocia – służąca w istocie transferowi środków do fundatora z pominięciem 15% CIT od świadczeń z art. 24q ustawy o CIT – została uznana za działanie sztuczne, uzasadniające podejrzenie unikania opodatkowania na gruncie art. 119a Ordynacji podatkowej (klauzula GAAR).
Z tego względu przed powołaniem fundacji rodzinnej dla pojedynczej nieruchomości czy spółki konieczne jest zweryfikowanie, czy planowana struktura posiada autonomiczne uzasadnienie biznesowe i sukcesyjne, a nie jedynie doraźny cel optymalizacyjny. Fundacja rodzinna chroni majątek pokoleniowy tylko wtedy, gdy jej funkcjonowanie opiera się na rzeczywistych procesach gospodarczych – w przeciwnym razie sztuczne konstrukcje stają się przedmiotem postępowań klauzulowych przed Szefem KAS.

Skontaktuj się z Kancelarią Piskorek

Zastanawiasz się, czy Twoja firma kwalifikuje się do fundacji rodzinnej? Zadzwoń - sprawdzimy to razem i policzymy, czy struktura ma dla Ciebie sens. Kontakt: biuro@piskorektax.pl, tel. 81 710 80 50.

Umów spotkanieMasz pytanie o podatki lub prawo w swojej firmie?Zajmiemy się prawem i podatkami - Ty skup się na biznesie. Zadzwoń albo napisz, odpowiadamy tego samego dnia roboczego.81 710 80 50biuro@piskorektax.pl