Kontrola skarbowa a spór z fiskusem: jak się zaczyna i co grozi firmie

Kontrola skarbowa zwykle zaczyna się od analizy danych, które firma sama wysłała do urzędu w plikach JPK (Jednolity Plik Kontrolny) [1]. To właśnie na podstawie tych danych urząd typuje firmy do kontroli skarbowej. W ramach Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) działają dwa tryby o zupełnie innej wadze.

Kontrolę podatkową prowadzi naczelnik urzędu skarbowego - tu podatnik zwykle zachowuje jeszcze prawo do złożenia korekty. Kontrolę celno-skarbową prowadzi naczelnik urzędu celno-skarbowego - po doręczeniu wyniku kontroli organ może od razu wszcząć formalne postępowanie podatkowe, bez możliwości dobrowolnej korekty. To rozróżnienie decyduje, ile realnie kosztuje błąd w księgach i jak szybko spór z fiskusem może przerodzić się w sankcję.

Ten temat dotyczy Twojej firmy? Porozmawiajmy.biuro@piskorektax.pl

Zadzwoń: 81 710 80 50

Nadzór księgowy jako zabezpieczenie - co mówią ustawa o rachunkowości i Ordynacja podatkowa

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe muszą być rzetelne, bezbłędne, sprawdzalne i prowadzone na bieżąco [2]. W praktyce: jeśli nie da się odtworzyć, skąd wzięła się kwota w deklaracji, to problem obciąża zarząd, nie tylko księgowego.

Art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej idzie dalej - księgi prowadzone rzetelnie i niewadliwie stanowią dowód tego, co w nich zapisano [3]. Mówiąc prościej: dobra księgowość to Twoja obrona przed fiskusem, nie formalność. Warto wiedzieć, że nadzór księgowy obejmuje również odpowiedzialność za rozliczenia podatkowe, nie tylko bieżące księgowanie. Najczęstsze pole sporów to niespójna ewidencja gotówki, brak refakturowania i rozbieżności między zakupami a zaewidencjonowaną sprzedażą.

Czego uczą orzeczenia sądów administracyjnych - jak nadzór księgowy ogranicza ryzyko sankcji VAT

WSA w Rzeszowie oddalił skargę przedsiębiorcy z branży budowlanej - organ wykazał, że wartość zakupionych materiałów znacznie przewyższała zaewidencjonowaną sprzedaż usług, a wpłaty gotówkowe nie zgadzały się z przychodami [4]. To dowód, że rozjazd między zakupami a sprzedażą jest pierwszym sygnałem, który wychwytuje kontrola.

WSA w Gliwicach potwierdził z kolei zaległość i sankcję VAT wobec spółki gastronomicznej, która nie zaewidencjonowała części sprzedaży detalicznej i nie skorzystała z prawa do korekty po otrzymaniu wyniku kontroli - to przesądziło o przekształceniu kontroli w postępowanie [5]. Wniosek: stały nadzór księgowy to nie tylko bieżące księgowanie, ale też szybka reakcja na najczęstsze błędy w księgach, które wykrywa kontrola skarbowa, zanim zamienią się w postępowanie.

Jeśli nie masz pewności, czy Twoje księgi wytrzymają taką analizę - zadzwoń do Kancelarii Piskorek: tel. 81 710 80 50 lub napisz na biuro@piskorektax.pl. Sprawdzimy to razem, zanim zrobi to urząd.

Umów spotkanieMasz pytanie o podatki lub prawo w swojej firmie?Zajmiemy się prawem i podatkami - Ty skup się na biznesie. Zadzwoń albo napisz, odpowiadamy tego samego dnia roboczego.81 710 80 50biuro@piskorektax.pl

Przypisy

  1. ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131) ↩
  2. art. 24 ust. 1 ustawy o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522) ↩
  3. art. 193 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 1997 poz. 926) ↩
  4. wyrok WSA w Rzeszowie z 23.06.2026 r., I SA/Rz 112/26 ↩
  5. wyrok WSA w Gliwicach z 14.05.2026 r., I SA/Gl 671/25 ↩

Opublikowano: 7 września, 2026

Kategorie artykułów:
Najnowsze artykuły:
Powrót do Aktualności

Autor artykułu

Bartosz Soska

Bartosz Soska

Adwokat

Absolwent studiów prawniczych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II oraz z zakresu prawa amerykańskiego Chicago-Kent College of Law (Illinois Institute of Technology), członek Izby Adwokackiej w Lublinie.

Specjalizuje się głównie w prawie karnym, ale zajmuje się także prawem autorskim, prawem nowych technologii oraz sporządzaniem umów dla klientów biznesowych, w tym związanych z ochroną danych (RODO, NDA).

Świadczy pomoc prawną zarówno dla oskarżonych, jak i pokrzywdzonych przestępstwem. Prowadzi sprawy wymagające strategicznego myślenia, zapewniając obronę, wsparcie i rzetelną analizę prawną na każdym etapie postępowania.

Pracuje także z klientami międzynarodowymi, udzielając porad prawnych w języku angielskim.

W swojej pracy skupia się na tym, aby jego działania były dla Klientów jak najbardziej zrozumiałe i transparentne, bo wierzy, że każda historia zasługuje na wysłuchanie.

Prywatnie mąż i ojciec, pasjonat literatury fantasy i języków – obecnie student studiów biblijnych na KUL, zgłębiający starożytne języki - grekę i hebrajski.